Świadectwo Kalibracji - Jak je czytać i interpretować?

Prowadząc profesjonalne usługi kalibracji mierników od niemal 30 lat, niemal każdego tygodnia spotykamy się z licznymi pytaniami czy też wątpliwościami związanymi z terminologią oraz zapisami widniejącymi na świadectwie kalibracji/wzorcowania. Choć wielu naszych Klientów ma świadomość dotyczącą potrzeby regularnego przeprowadzania wzorcowania aparatury, tak część z nich, często nowych, prosi o wyjaśnienie danego terminu widniejącego na dokumencie z laboratorium. Nie stwierdzamy, że w jakikolwiek wiąże się to z niewiedzą, lecz najczęściej jest to ciekawość i chęć poszerzenia, rozjaśnienia obszarów z tej dziedziny, którą z chęcią przybliżamy. Jak w takim razie należy odczytywać świadectwo kalibracji/wzorcowania? Zapraszamy do lektury, gdzie wyjaśniamy pojęcia na przykładzie zalecanego układu świadectwa wzorcowania przez PCA (Polskie Centrum Akredytacji). Dla osób, firm i instytucji, które do tej pory wykonywały kalibrację mierników w zagranicznych laboratoriach, np. producenta, podajemy również angielskie określenie dla danego punktu.


Dopuszczalne jest równoważnie stosowanie terminów świadectwo wzorcowania i świadectwo kalibracji. Zachęcamy do przeczytania artykułu na naszej stronie poświęconemu różnicom w nazewnictwie.

Oprócz szczegółowych danych teleadresowych jednostki wystawiającej oraz daty wydania/wykonania świadectwa znajdują się następujące punkty:

  1. OBIEKT WZORCOWANIA (ang. OBJECT OF CALIBRATION– Jest to określenie typu, modelu, producenta urządzenia poddanego wzorcowaniu, a także numer seryjny, numer identyfikacyjny itp. Ogólnie są to dane niezbędne do identyfikacji konkretnego przyrządu. Może pojawiać się również pod pojęciem Przedmiot Wzorcowania.

  2. ZGŁASZAJĄCY (ang. APPLICANT– Są to dane, które identyfikują jednostkę zgłaszającą przyrząd do kalibracji, zawiera m.in. pełną nazwę firmy, dany oddział oraz adres.

  3. UŻYTKOWNIK (ang. USER– Pod tym punktem znajdują się dane, które identyfikują użytkownika zgłaszanej do kalibracji aparatury. Nie jest to punkt obowiązkowy i wymagany. Najczęściej jest dodawany na życzenie zgłaszającego w momencie kiedy nie jest on użytkownikiem wzorcowanych mierników.

  4. MIEJSCE WZORCOWANIA (ang. PLACE OF CALIBRATION) – Punkt ten dotyczy tylko takich przypadków, gdzie aparatura została wywzorcowana poza domyślnym laboratorium. W innych przypadkach punkt ten nie jest umieszczany na dokumencie. Przeważnie zawiera dokładne dane adresowe identyfikujące laboratorium gdzie usługa została przeprowadzona.

  5. METODA WZORCOWANIA (ang. CALIBRATION METHOD– Punkt określa stosowaną metodę kalibracji zgodnie z ustalonymi procedurami laboratorium wzorcującego pod postacią numeru/nazwy/symbolu identyfikacyjnego dokumentu. 

  6. WARUNKI ŚRODOWISKOWE (ang. ENVIRONMENTAL CONDITIONS) – Metrolog podaje w tym punkcie dokładne wartości parametrów środowiskowych, które występowały w trakcie wykonywania kalibracji.

  7. DATA WYKONANIA WZORCOWANIA (ang. DATE OF CALIBRATION) – Dzień / Miesiąc (słownie) / Rok lub dni w których urządzenie były kalibrowane.

  8. SPÓJNOŚĆ POMIAROWA (ang. TRACEABILITY) – Punkt przy którym najczęściej pojawiają się pytania bądź wątpliwości. Najprościej wyjaśniając, jest to cecha wzorca, który został wykorzystany do wzorcowania, polegająca na tym, że można go ściśle powiązać ze wzorcem państwowym lub wzorcem międzynarodowym za pomocą nieprzerwanego łańcucha powiązań. Dla zleceniodawcy ten punkt jest gwarancją, że kalibratory i pozostała aparatura wykorzystana do kalibracji została kompleksowo sprawdzona i przebadana w kompetentnych jednostkach laboratoryjnych z możliwie jak najniższą niepewnością pomiaru. Przykład: Miernik był kalibrowany w oparciu o wzorzec A. Wzorzec A został uprzednio wywzorcowany w oparciu o wzorzec B, który z kolei został wywzorcowany w oparciu o wzorzec państwowy lub wzorzec międzynarodowy. Tym sposobem powstał nieprzerwany łańcuch powiązań, który zapewnia spójność pomiarową.

  9. WYNIKI WZORCOWANIA (ang. CALIBRATION RESULTS) – Najczęściej są przedstawione w formie tabelarycznej, która zawiera min. cztery kolumny: Wartość zadana / Wartość odczytana z kalibrowanego przyrządu / Błąd pomiaru / Wartość niepewności pomiaru. Zdarzają się przypadki, gdzie dodatkowo podaje się maksymalne dopuszczalne błędy graniczne. Można również nadmienić, że Tolerancją można zastąpić Niepewność pomiaru w pewnych szczególnych przypadkach.

  10. NIEPEWNOŚĆ POMIARU (ang. UNCERTAINTY OF MEASUREMENT– Na pierwszej stronie świadectwa określa się zgodność oszacowanej niepewności pomiaru z dokumentem organizacji European co-operation for Accreditation (EA) oraz przyjętego współczynnika rozszerzenia. Tabela z wynikami pomiarów zawiera oszacowaną wartość niepewności w jednostkach wielkości mierzonej. Wynik pomiaru jest pełny tylko wtedy, gdy prócz konkretnej wielkości liczbowej, określa się rozrzut wokół którego ta wartość może się znajdować z przyjętym prawdopodobieństwem (najczęściej jest to wartość 95%). Wynika to z faktu, że każdy pomiar wykonany nawet bardzo dokładną aparaturą jest jedynie przybliżeniem wielkości rzeczywistej z mniejszą lub większą dokładnością. 
    Do czego zleceniodawca może wykorzystać informację o niepewności na świadectwie?
    Przede wszystkim będzie ona jednym ze składników niepewności pomiaru wyznaczonej dla pomiaru wykonanego wzorcowanym urządzeniem. Przedstawiona niska niepewność pomiaru może również świadczyć o tym, że badania wykonano z należytą starannością i przy użyciu zaawansowanych kalibratorów i przyrządów laboratoryjnych o możliwie najwyższej dokładności.

  11. ZGODNOŚĆ Z WYMAGANIAMI (ang. CONFORMITY WITH REQUIREMENTS) – Zleceniodawca laboratorium wzorcującego może wnioskować o  określenie i przedstawienie na świadectwie zgodności z wymaganiami metrologicznymi wzorcowanej aparatury pomiarowej. Aby wymieniony zapis mógł znaleźć się na świadectwie kalibracji, muszą zostać spełnione dwa poniższe wymogi:
    - Suma błędu bezwzględnego oraz całkowitej niepewności rozszerzonej jest nie większa niż maksymalny dopuszczalny błąd określony przez producenta miernika dla wszystkich zakresów pomiarowych.
    - Stosunek całkowitej niepewności rozszerzonej do dopuszczalnego błędu granicznego był nie większy niż 1:3 (zalecana 1:10). 

Laboratorium wzorcujące nie ma obowiązku oceny zgodności i stosowania zapisu o niej natomiast może je zastosować na specjalne życzenie. Zakładając, że zostały spełnione ww. warunki.

Z czego wynika różnica w koszcie kalibracji mierników pomimo tego samego typu przyrządu?
Na podstawie ww. opisanych i wyjaśnionych punktów znajdujących się na świadectwie kalibracji, można dokładnie wyjaśnić na czym polegają rozbieżności cenowe dla usługi kalibracji tego samego typu urządzenia.
- Liczba weryfikowanych punktów i zakresów – Niższy koszt może wynikać z faktu, że laboratorium wzorcujące nie bada urządzenia w pełnym zakresie pomiarowym lub w bardzo ograniczonej ilości punktów. W naszym laboratorium wzorcowanie zawsze dokonywane jest w maks. dużej ilości funkcji oraz zakresach lub w optymalnych zakresach z opcjonalną możliwością dodaniem czy zmiany punktów pomiarowych.

- Mniejsza niepewność pomiaru – Kalibracja aparatury wykonywana z mniejszą niepewnością jest z reguły droższa. Wynika to z faktu, że stosowane metody są znacznie dokładniejsze, a przez to bardziej czasochłonne i kosztowne. Daje to jednak zleceniodawcy bardziej precyzyjną informację o kondycji metrologicznej jego urządzenia. 

- Dodatkowe czynniki  Dodatkowy wpływ na cenę mogą mieć takie czynniki jak, np. wliczony koszt diagnozy serwisowej w przypadku określenia urządzenia jako niezgodnego z wymaganiami, wliczone koszty logistyczne, termin i miejsce wykonania usługi (u Klienta) czy automatyczne przypomnienie o zbliżającym się kolejnym wzorcowaniu zgodnym z harmonogramem użytkownika.

Przeczytaj również...

10% na kalibrację mierników instalacji elektrycznych!
Previous Post

10% na kalibrację mierników instalacji elektrycznych!

Oferta obowiązuje tylko do 31.08.2018 roku! Oferuj...
Czytaj dalej
Wzorcujemy Balometry - Kalibracja Wydatku
Next Post

Wzorcujemy Balometry - Kalibracja Wydatku

Wciąż rozbudowując i dostosowując laboratorium wzo...
Czytaj dalej

Najnowsze informacje

Wzorcowanie termohigrometrów - Nowe możliwości!

Wzorcowanie termohigrometrów - Nowe możliwości!

Szanowni Państwo, po raz kolejny miło nam poinformować o poszerzeniu możliw...
Czytaj dalej
Szybka płatność za kalibrację miernika dzięki DotPay!

Szybka płatność za kalibrację mierników za pomocą DotPay!

Jako pierwsze laboratorium badawczo-wzorcujące tego typu w Polsce, oddajemy...
Czytaj dalej
Wzorcowanie balometrów, kalibracja wydatku

Wzorcujemy Balometry - Kalibracja Wydatku

Wciąż rozbudowując i dostosowując laboratorium wzorcujące do potrzeb naszyc...
Czytaj dalej
Jak interpretować świadectwo wzorcowania

Świadectwo Kalibracji - Jak je czytać i interpretować?

Zapraszamy do lektury, gdzie wyjaśniamy pojęcia widoczne na świadectwie na ...
Czytaj dalej
Rabat na kalibrację mierników instalacji elektrycznych!

10% na kalibrację mierników instalacji elektrycznych!

Oferta obowiązuje tylko do 31.08.2018 roku! Oferujemy aż 10% rabatu na wzor...
Czytaj dalej

Zobacz również...

Historia Merserwis - Ponad 50 lat tradycji

Historia Laboratorium Merserwis

Ponad 50 lat tradycji i niemal 30 lat doświadczenia we wzorcowaniu, naprawa...
Czytaj dalej
Usługi kalibracji mierników

Usługi kalibracji aparatury pomiarowej

Przeczytaj jakie modele mierników kalibrujemy. Mamy już niemal 30 lat doświ...
Czytaj dalej
Kompetencje Laboratorium Merserwis

Kompetencje Laboratorium Merserwis

Poznaj nasze kompetencje w zakresie kalibracji/wzorcowania mierników. Posia...
Czytaj dalej

Znajdziesz nas tutaj